สาเหตุที่พบบ่อย
หน้านี้รวมสาเหตุที่คนทั่วไปเจอบ่อยที่สุด และเป็นกลุ่มที่คนมักสับสนว่าอันไหนคือสาเหตุจริงของตัวเอง เรียงจากเรื่องที่แก้ไขได้ง่ายไปจนถึงเรื่องที่ต้องอยู่ด้วยในระยะยาว ถ้าคุณมีอาการหูตันหรือหูอื้อข้างเดียว เริ่มอ่านจากหัวข้อแว็กซ์อุดตันก่อนได้เลย
เวลาคนเริ่มได้ยินไม่ชัด สิ่งแรกที่มักคิดคือ "หูเสื่อมตามอายุ" แต่ในทางปฏิบัติมีสามเรื่องที่พบซ้ำ ๆ มากกว่าอย่างอื่น คือแว็กซ์อุดตัน การได้ยินลดลงตามวัย และการสัมผัสเสียงดังสะสม ทั้งสามเรื่องให้ความรู้สึกคล้ายกันตอนอยู่เฉย ๆ แต่ต่างกันที่จำนวนข้างที่เป็น จังหวะเวลาที่อาการเปลี่ยน และอาการร่วมที่มาด้วย
การรู้ว่าอาการของตัวเองเข้าข่ายกลุ่มไหน ไม่ได้ทำให้คุณต้องสรุปอะไรด้วยตัวเอง แต่ช่วยให้อธิบายกับคนตรวจได้ตรงจุดขึ้น และช่วยตัดหัวข้อที่ไม่เกี่ยวข้องออกไปได้เร็ว ด้านล่างแยกทีละหัวข้อ พร้อมจุดสังเกตที่ใช้เทียบกับอาการจริงของคุณ
แก้ไขได้ง่ายที่สุด
แว็กซ์อุดตันถูกจัดเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของการได้ยินลดลงในเอกสารสาธารณะด้านสุขภาพหูหลายแห่ง ลักษณะเด่นคือมักเป็นข้างเดียว และมาพร้อมความรู้สึกหูอื้อหรือเหมือนหูตัน ต่างจากการได้ยินลดลงตามวัยที่มักเป็นสองข้างและค่อย ๆ ลดลงต่อเนื่อง ถ้าอาการของคุณเป็น ๆ หาย ๆ ข้างเดียว หัวข้อนี้น่าอ่านก่อน
ถ้าสงสัยว่าแว็กซ์อุด ให้เริ่มจากการสังเกตก่อนว่าอาการเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง แล้วค่อยปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการได้ยิน
ไม่ควรใช้สำลีหรือวัตถุแข็งแยงเข้าไปในช่องหูเอง เพราะเสี่ยงดันแว็กซ์ให้ลึกขึ้นและทำให้ระคายผิวช่องหู และควรหลีกเลี่ยงการหยอดน้ำมันหรือน้ำยาต่าง ๆ ด้วยตัวเองหากไม่แน่ใจว่ามีของเหลวหรือการอักเสบอยู่ก่อนแล้ว
เมื่ออายุมากขึ้น การได้ยินจะค่อย ๆ ลดลงอย่างช้า ๆ จนบางครั้งเจ้าตัวไม่ทันสังเกต คนรอบข้างมักรู้ก่อน เพราะต้องพูดซ้ำหรือเพิ่มระดับเสียงในการพูด
กระบวนการนี้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง ไม่ได้หยุดที่จุดใดจุดหนึ่ง และไม่ได้ขึ้นกับว่าคุณดูแลสุขภาพดีแค่ไหน สิ่งที่ทำได้คือปรับสภาพแวดล้อมให้ฟังง่ายขึ้นตั้งแต่เนิ่น ๆ
สองข้าง
จำนวนข้างที่กระทบ
การได้ยินลดลงตามวัยมักเกิดทั้งสองข้าง และระดับที่ลดลงของสองข้างมักไม่เท่ากัน
ค่อยเป็นค่อยไป
จังหวะเวลา
ใช้เวลาหลายปีกว่าจะชัด อาการไม่ได้เกิดฉับพลันในวันเดียว
เสียงรบกวน
บริบทที่ยากขึ้น
การสนทนาในที่ที่มีเสียงรบกวนกลายเป็นเรื่องยากขึ้นก่อนที่เจ้าตัวจะรู้ตัว
ต้องเพิ่มเสียงทีวีให้ดังกว่าเดิมเรื่อย ๆ และรู้สึกว่าเสียงในที่ประชุมหรือร้านอาหารฟังไม่ชัด ทั้งที่คนอื่นในโต๊ะยังคุยกันได้ตามปกติ
เพราะการลดลงค่อย ๆ เป็น เจ้าตัวจึงปรับตัวตามไปทีละนิด คนที่คุยด้วยต้องพูดซ้ำบ่อยขึ้นจึงเป็นฝ่ายสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงก่อน
การสัมผัสเสียงดังสะสมทำให้เกิดความเสียหายต่อหูชั้นใน และจัดอยู่ในกลุ่มการได้ยินลดลงแบบ sensorineural คนที่ทำงานในที่เสียงดังหลายปีมีความเสี่ยงสะสมสูงกว่าคนทั่วไป เช่นเดียวกับการฟังเพลงดังผ่านหูฟังเป็นเวลานานติดต่อกัน จุดที่ต่างจากแว็กซ์อุดตันคือไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุได้ด้วยการเอาแว็กซ์ออก
งานที่ต้องอยู่กับเครื่องจักรหรือเสียงดังต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปีทำให้หูรับเสียงสะสมความเสียหาย โดยมักเริ่มจากช่วงความถี่สูงที่ยังไม่กระทบการฟังบทสนทนาในที่เงียบ
การฟังเพลงดังผ่านหูฟังเป็นเวลานานติดต่อกันเป็นอีกทางที่ความเสียหายสะสมได้ และเป็นเรื่องที่คนมักไม่นับว่าตัวเองเข้าข่ายเพราะรู้สึกว่าควบคุมระดับเสียงได้เอง
คอนเสิร์ต งานแสดง หรือสถานบันเทิงที่มีเสียงดังมากทำให้หูรับเสียงหนักในเวลาสั้น อาการหูอื้อหลังออกจากงานเป็นสัญญาณว่าหูได้รับเสียงเกินระดับที่สบาย
จุดที่ต่างจากแว็กซ์อุดตันชัดเจนคือ ความเสียหายต่อหูชั้นในไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุได้ด้วยการเอาแว็กซ์ออก จึงเป็นกลุ่มที่ต้องอยู่ด้วยในระยะยาว และเป็นเหตุผลที่การลดเสียงในชีวิตประจำวันตั้งแต่วันนี้มีค่ามากกว่าการรอ
คนอายุมากขึ้นมักมีทั้งสองเรื่องพร้อมกัน ซึ่งทำให้แยกยากว่าส่วนไหนมาจากอะไร อาการหูตันข้างเดียวที่เพิ่งเป็นใหม่มักเป็นเบาะแสของแว็กซ์ ส่วนการได้ยินที่ลดลงทั้งสองข้างอย่างต่อเนื่องมักเกี่ยวกับอายุ
การแยกแบบนี้ช่วยให้คุณอธิบายอาการกับคนตรวจได้ชัดขึ้น และช่วยให้ไม่ต้องกังวลกับเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับตัวเอง
เอกสารสาธารณะด้านสุขภาพหูระบุว่าการอักเสบหรือติดเชื้อที่หูอาจทำให้ได้ยินลดลง โดยเฉพาะเมื่อมีไข้ ปวดหู คัน หรือมีของเหลวออกจากหู การได้ยินลดลงจากกลุ่มนี้เกิดข้างเดียวได้ และมักมาพร้อมอาการที่ชัดกว่าแว็กซ์อุดตัน
คำที่คนมักค้นคู่กันคืออาการปวดหู เพราะสองอย่างนี้มักมาพร้อมกัน ถ้าคุณมีอาการปวดหูร่วมกับการได้ยินที่ลดลง ให้ถือว่าเป็นกลุ่มที่ควรตรวจโดยเร็ว ไม่ใช่เรื่องที่รอดูอาการเองหลายสัปดาห์
เสียงดังในหูไม่ใช่สาเหตุ แต่เป็นอาการร่วมที่พบได้ในหลายสาเหตุของหน้านี้ เมื่อมาพร้อมการได้ยินลดลงข้างเดียวหรือเป็นฉับพลัน มักชี้ไปทางกลุ่มหูชั้นในมากกว่ากลุ่มการอุดกั้น ถ้าเป็น ๆ หาย ๆ และมีหูตันร่วมด้วย ทิศทางจะกลับกัน
การสังเกตว่าอาการร่วมคืออะไรช่วยแคบขอบเขตสาเหตุได้มาก เพราะแต่ละกลุ่มมีอาการร่วมที่ต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นหูตัน หูอื้อ เสียงดังในหู หรือเวียนศีรษะ ลองเขียนออกมาเป็นข้อ ๆ ก่อนไปพบผู้เชี่ยวชาญด้านการได้ยิน จะช่วยให้เล่าได้ครบและไม่ตกหล่น
ทิศทางที่หนึ่ง
ได้ยินลดลงข้างเดียวหรือเป็นฉับพลัน + เสียงดังในหู → มักเกี่ยวกับหูชั้นใน
ทิศทางที่สอง
อาการเป็น ๆ หาย ๆ + หูตันข้างเดียว → มักเกี่ยวกับการอุดกั้น เช่น แว็กซ์
สามคำถามนี้ตัดสาเหตุที่ไม่เกี่ยวข้องออกได้เยอะ และทำให้เหลือหัวข้อที่ต้องอ่านต่อไม่กี่หัวข้อ ลองตอบตามลำดับก่อนอ่านหัวข้ออื่น แล้วคุณจะรู้ว่าควรโฟกัสตรงไหน
คำถามที่หนึ่ง
ถ้าเป็นข้างเดียวและเพิ่งเป็นใหม่ ให้นึกถึงกลุ่มการอุดกั้นก่อน โดยเฉพาะแว็กซ์อุดตัน ถ้าเป็นสองข้างและค่อย ๆ เป็นมานาน ให้นึกถึงการได้ยินลดลงตามวัยหรือการสัมผัสเสียงดังสะสม
คำถามที่สอง
จังหวะเวลาบอกทิศทางได้มาก อาการที่ค่อย ๆ ลดลงตลอดหลายเดือนมักเป็นกลุ่มสะสม ส่วนอาการที่เกิดฉับพลันภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วันควรได้รับการตรวจโดยเร็วและไม่ควรรอ
คำถามที่สาม
หูตัน หูอื้อ เสียงดังในหู หรือเวียนศีรษะ — แต่ละอย่างชี้ไปคนละทิศทาง เขียนอาการร่วมทั้งหมดออกมาก่อน แล้วค่อยเทียบกับหัวข้อในหน้านี้หรือหน้าที่เกี่ยวข้อง
สองเรื่องนี้มักถูกมองข้ามเพราะค่อยเป็นค่อยไปและไม่เจ็บ และเพราะคนส่วนใหญ่นึกถึงแค่เรื่องที่เห็นได้ชัดอย่างแว็กซ์อุดตัน
การติดเชื้อที่หูในวัยเด็กมีประวัติทำให้การได้ยินลดลงในภายหลังได้ เพราะเป็นช่วงที่ระบบรับเสียงกำลังพัฒนา และคนมักไม่นึกถึงเหตุการณ์ที่ผ่านมานานหลายสิบปี ถ้าจำได้ว่าตอนเด็กเคยมีปัญหาหูบ่อย ควรบอกข้อมูลนี้กับผู้เชี่ยวชาญด้านการได้ยิน
งานที่มีเสียงเครื่องจักรหรือการอยู่ในที่ที่มีเสียงดังต่อเนื่องหลายปี เป็นสาเหตุที่คนมักไม่นับว่าตัวเองเข้าข่าย เพราะไม่มีอาการเจ็บและไม่ได้เกิดในวันเดียว การนับจำนวนปีที่ต้องอยู่กับเสียงดังช่วยประเมินความเสี่ยงสะสมได้
การเล่นดนตรี งานช่างไม้ งานที่ใช้เครื่องมือไฟฟ้าเป็นประจำ หรือการอยู่ในบริเวณที่มีเสียงเครื่องยนต์บ่อย ๆ ก็เป็นแหล่งสะสมเสียงที่คนมักไม่นับ รวมถึงการฟังเพลงดังผ่านหูฟังต่อเนื่องเป็นชั่วโมง
สองคำถามที่คนถามมากที่สุดหลังอ่านหน้านี้ แล้วยังไม่แน่ใจว่าอาการของตัวเองเข้าข่ายตรงไหน
อ่านคำถามที่พบบ่อยได้ และเป็นลักษณะที่พบได้บ่อย เอกสารสาธารณะระบุว่าแว็กซ์อุดตันมักทำให้ได้ยินลดลงข้างเดียวและรู้สึกหูอื้อหรือหูตัน อาการเป็น ๆ หาย ๆ ข้างเดียวเป็นจุดสังเกตที่ช่วยแยกจากสาเหตุอื่น
เอกสารสาธารณะไม่ได้ระบุอายุเริ่มต้นตายตัว เพราะแต่ละคนต่างกัน สิ่งที่สังเกตได้คือการลดลงเป็นกระบวนการต่อเนื่อง และมักรู้จากคนรอบข้างก่อนเจ้าตัว
ให้เริ่มจากจังหวะเวลาก่อน ถ้าอาการหูตันเพิ่งเป็นใหม่และเป็นข้างเดียว ให้นับว่าเป็นเบาะแสของกลุ่มการอุดกั้นก่อน ส่วนการได้ยินที่ลดลงสองข้างอย่างต่อเนื่องมักเกี่ยวกับอายุหรือการสะสมของเสียง เขียนลำดับเวลาของทั้งสองอาการไว้ แล้วบอกทั้งสองเรื่องกับคนตรวจในครั้งเดียว
ความเสียหายต่อหูชั้นในจากเสียงสะสมมักเริ่มที่ช่วงความถี่สูงก่อน จึงยังไม่กระทบการฟังบทสนทนาในที่เงียบ จุดที่คนเริ่มรู้ตัวบ่อยคือการฟังในที่มีเสียงรบกวน หรือการที่คนรอบข้างต้องพูดซ้ำบ่อยขึ้น
ถ้าอาการของคุณไม่ตรงกับสามกลุ่มหลักในหน้านี้ ให้ไปที่สาเหตุจากหูชั้นในหรือสาเหตุจากหูชั้นกลางและหูชั้นนอก ถ้าได้ยินลดลงข้างเดียวแบบฉับพลันพร้อมเวียนศีรษะ ให้เริ่มที่หูชั้นในก่อน และถ้าคุณต้องการเทียบอาการร่วมทั้งหมดในที่เดียว หน้าสัญญาณและอาการร่วมจะช่วยได้
ติดต่อ hearinglosscauses
159/1 อาคารเสริมมิตรทาวเวอร์ ถนนสุขุมวิท 21 แขวงคลองเตยเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร 10110
โทร +66 2 260 7890
อีเมล [email protected]
เปิดทำการวันจันทร์–วันศุกร์ 09:00–18:00 น.