ผู้รับการตรวจกำลังสวมหูฟังระหว่างการตรวจการได้ยินในห้องที่เงียบสงบ

หูชั้นใน · การได้ยินและการทรงตัว

สาเหตุจากการทำงานของหูชั้นใน

หูชั้นในทำหน้าที่สองอย่างพร้อมกัน คือรับเสียงและควบคุมการทรงตัว จึงไม่น่าแปลกที่ปัญหาตรงนี้มักมาเป็นชุด ทั้งการได้ยินลดลง เสียงดังในหู และเวียนศีรษะ หน้านี้รวมสาเหตุที่เกี่ยวกับหูชั้นใน โดยเน้นคำศัพท์ที่คนมักเจอในเอกสารต่างประเทศแต่ไม่ค่อยมีคำอธิบายภาษาไทย

หูชั้นในทำอะไรบ้าง

สองหน้าที่นี้ทำงานคู่กันตลอดเวลา การรับเสียงอาศัยเซลล์ขนขนาดเล็กในคอเคลียที่แปลงแรงสั่นสะเทือนเป็นสัญญาณไฟฟ้า ขณะที่การทรงตัวอาศัยของเหลวและอวัยวะการทรงตัวที่บอกสมองว่าร่างกายกำลังเอียงหรือเคลื่อนที่ไปทางใด เมื่อส่วนใดส่วนหนึ่งถูกรบกวน อีกส่วนมักแสดงอาการออกมาด้วยพร้อมกัน

หูชั้นในแปลงการสั่นสะเทือนของเสียงเป็นสัญญาณที่เส้นประสาทการได้ยินส่งต่อไปยังสมอง และในขณะเดียวกันก็ควบคุมการทรงตัวของร่างกาย เมื่อมีปัญหาที่หูชั้นใน อาการจึงไม่จำกัดอยู่แค่การได้ยิน การได้ยินลดลง เสียงดังในหู และเวียนศีรษะที่มาพร้อมกันเป็นรูปแบบที่พบบ่อย และเป็นเหตุผลที่สาเหตุกลุ่มนี้มักถูกอธิบายรวมกัน

  • การได้ยินลดลง

    เสียงเบาลงหรือฟังไม่ชัด โดยเฉพาะเมื่อมีเสียงรบกวนรอบข้าง

  • เสียงดังในหู

    ได้ยินเสียงที่ไม่ได้มาจากภายนอก เช่น เสียงหวือหรือเสียงจิ๊กจี๊ก

  • เวียนศีรษะ

    รู้สึกหมุนหรือโคลงเคลง ซึ่งเชื่อมโยงกับระบบการทรงตัวในหูชั้นใน

คำที่คนมักไม่รู้จัก

ชื่อกลุ่มนี้ฟังดูไกลตัว แต่เป็นคำที่คนไทยเจอบ่อยเมื่ออ่านบทความต่างประเทศแล้วหาคำอธิบายภาษาไทยไม่เจอ

Autoimmune inner ear disease

หนึ่งในสาเหตุที่เป็นไปได้ของการได้ยินลดลงแบบฉับพลัน จัดอยู่ในกลุ่มที่กระทบหูชั้นในโดยตรง เอกสารของผู้ให้บริการสุขภาพต่างประเทศจัดภาวะนี้ไว้ในรายการสาเหตุที่เป็นไปได้ของ sudden deafness

Labyrinthitis

การอักเสบที่กระทบทั้งการได้ยินและระบบการทรงตัว จึงมักทำให้ได้ยินลดลงพร้อมเวียนศีรษะและเสียงดังในหู อาการมาแบบฉับพลันและรบกวนชีวิตประจำวันทันที

Ménière’s disease

ภาวะที่เกี่ยวกับความผิดปกติของของเหลวในหูชั้นใน มักมีเวียนศีรษะเป็นช่วง ๆ ร่วมกับเสียงดังในหูและการได้ยินที่ขึ้นลงไม่คงที่

เมื่อการได้ยินลดลงมาพร้อมบ้านหมุน

ภาวะนี้อยู่ในกลุ่มอาการฉับพลันที่ทำให้คนค้นหาสาเหตุอย่างรวดเร็ว เพราะบ้านหมุนรบกวนชีวิตประจำวันทันที ต่างจากสาเหตุแบบค่อยเป็นค่อยไปที่เจ้าตัวอาจไม่รู้ตัวเป็นเดือน ความเชื่อมโยงกับระบบการทรงตัวคือจุดที่ทำให้กลุ่มนี้แยกออกจากกลุ่มการอุดกั้นชัดเจน

ผู้ที่เคยผ่านอาการนี้มักเล่าว่ารู้สึกเหมือนห้องหมุน หรือเหมือนตัวเองเอียงอยู่บนเรือ ทั้งที่ยืนหรือนั่งอยู่กับที่ และบางรายมีคลื่นไส้ร่วมด้วยเพราะสมองได้รับข้อมูลการทรงตัวที่ไม่ตรงกัน

เทียบอาการร่วมทั้งหมด

Sensorineural hearing loss: ศัพท์ที่ต้องเข้าใจก่อนอ่านต่อ

Sensorineural hearing loss เกิดจากความเสียหายของหูชั้นในหรือเส้นประสาทการได้ยิน เป็นรูปแบบที่มักสัมพันธ์กับอายุและเสียงดังสะสม เอกสารของ NHS ระบุว่าโดยมากเป็นแบบถาวรเมื่อเทียบกับ conductive hearing loss ที่ปัญหาอยู่ที่การนำเสียงผ่าน คำนี้เป็นกุญแจสำคัญ เพราะเอกสารต่างประเทศเกือบทั้งหมดแยกการได้ยินลดลงออกเป็นสองกลุ่มนี้ก่อนอธิบายสาเหตุ

Sensorineural

ความเสียหายอยู่ที่หูชั้นในหรือเส้นประสาทการได้ยิน มักสัมพันธ์กับอายุและเสียงดังสะสม และมักเป็นแบบถาวรมากกว่ากลุ่มแรก

Conductive

ปัญหาอยู่ที่การนำเสียงผ่านตั้งแต่หูชั้นนอกถึงหูชั้นกลาง ยังไม่ลึกถึงหูชั้นใน จึงเป็นคนละกลุ่มสาเหตุกับหน้านี้

ทำไมการได้ยินลดลงถึงมาพร้อมเสียงดังในหู

เสียงดังในหูไม่ใช่สาเหตุ แต่เป็นอาการร่วมที่พบบ่อยเมื่อหูชั้นในถูกรบกวน เมื่อเส้นประสาทการได้ยินทำงานผิดปกติ สมองอาจตีความสัญญาณที่ขาดหายไปเป็นเสียงขึ้นมาเอง จึงพบเสียงดังในหูร่วมกับการได้ยินลดลงบ่อยกว่าที่คนคิด อาการร่วมนี้ไม่ได้บอกสาเหตุได้โดยตรง แต่ช่วยแคบขอบเขตว่าอยู่ในกลุ่มหูชั้นในหรือไม่

ลักษณะของเสียงก็ต่างกันไปในแต่ละคน บางคนได้ยินเสียงความถี่สูงแบบหวือ บางคนได้ยินเป็นจังหวะคล้ายเสียงหัวใจเต้น การสังเกตว่าเสียงดังข้างเดียวหรือสองข้าง และเกิดร่วมกับเวียนศีรษะหรือไม่ ช่วยให้เล่าอาการได้ตรงจุดมากขึ้นเมื่อต้องอธิบายให้ผู้ตรวจฟัง

บุคคลกำลังตั้งใจฟังเสียงที่ได้ยินภายในหูของตัวเองในห้องที่เงียบ

เมื่อไหร่ที่ควรนับว่าอาการเป็นแบบฉับพลัน

การได้ยินลดลงแบบฉับพลันคือรู้ตัวภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน และมักเป็นข้างเดียว จุดนี้ต่างจากแบบค่อยเป็นค่อยไปที่ใช้เวลาหลายเดือน เอกสารของผู้ให้บริการสุขภาพจัด autoimmune inner ear disease ไว้ในกลุ่มสาเหตุที่เป็นไปได้ของ sudden deafness จึงเป็นเหตุผลที่อาการแบบฉับพลันควรได้ตรวจเร็ว ไม่ใช่รอดูอาการ

ฉับพลัน

รู้ตัวภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน มักเป็นข้างเดียว และมักมาพร้อมเวียนศีรษะหรือเสียงดังในหู

ค่อยเป็นค่อยไป

ใช้เวลาหลายเดือนจนเจ้าตัวอาจไม่รู้ตัว คนรอบข้างมักสังเกตได้ก่อน เช่น ต้องพูดซ้ำหรือเพิ่มเสียงโทรทัศน์

ขึ้นลงไม่คงที่

การได้ยินดีขึ้นและแย่ลงสลับกันเป็นช่วง ๆ ซึ่งพบได้ในกลุ่มที่เกี่ยวกับความผิดปกติของของเหลวในหูชั้นใน

ข้อจำกัดของข้อมูลในหน้านี้

ช่วยเรื่องคำศัพท์

อธิบายศัพท์ที่พบบ่อยในเอกสารต่างประเทศให้อ่านเข้าใจได้ และรู้ว่าคำไหนอยู่ในกลุ่มหูชั้นใน

ช่วยเรื่องการเล่าอาการ

แยกให้เห็นว่าอาการแบบไหนควรเล่าให้ละเอียด เช่น ข้างเดียวหรือสองข้าง และมีเวียนศีรษะร่วมหรือไม่

สิ่งที่ทำไม่ได้

การแยก autoimmune inner ear disease ออกจาก labyrinthitis หรือสาเหตุอื่นต้องอาศัยการตรวจที่เราทำไม่ได้

เราเขียนเพื่อให้คุณอ่านเอกสารต่างประเทศได้เข้าใจและอธิบายอาการกับคนตรวจได้ตรงจุดขึ้น ข้อมูลในหน้านี้ไม่แทนการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญด้านการได้ยิน

คำถามที่พบบ่อย

สองคำถามที่คนอ่านหน้านี้ถามบ่อยที่สุด พร้อมคำตอบแบบสั้นและตรงประเด็น

autoimmune inner ear disease หมายถึงอะไร

เป็นสาเหตุหนึ่งที่กระทบหูชั้นใน และถูกระบุในเอกสารของผู้ให้บริการสุขภาพว่าเป็นหนึ่งในสาเหตุที่เป็นไปได้ของ sudden deafness ชื่อนี้ไม่ค่อยคุ้นในภาษาไทย แต่พบบ่อยในบทความต่างประเทศ

labyrinthitis ต่างจากการได้ยินลดลงทั่วไปอย่างไร

เอกสารของ NHS ระบุว่า labyrinthitis ทำให้ได้ยินลดลงพร้อมเวียนศีรษะและเสียงดังในหู จุดที่ต่างคือมีอาการทรงตัวร่วมด้วย และมักมาแบบฉับพลัน ไม่ใช่ค่อยเป็นค่อยไป

อ่านคำถามที่พบบ่อย
ผู้รับการตรวจเดินออกจากห้องตรวจการได้ยินในช่วงเย็นที่บรรยากาศเงียบ

อ่านต่อตรงไหน

ถ้าอาการของคุณไม่มีเวียนศีรษะหรือเสียงดังในหูร่วมด้วย ให้ไปดูสาเหตุจากหูชั้นกลางและหูชั้นนอกที่ปัญหาอยู่ที่การนำเสียงผ่าน และถ้ายังไม่แน่ใจว่ารูปแบบการได้ยินลดลงของคุณเข้าข่ายไหน หน้าแรกมีคำอธิบายการแยกรูปแบบให้เทียบก่อน